Hoe kun je iets leren als je niet weet dat je iets niet weet of als je niet weet dat je het fout doet? Je kunt dan jaren aanmodderen zonder ook maar enige vooruitgang te zien.

Maslow onderscheidt vier leerstadia die ook wel de vier bewustwordingsfases worden genoemd, hieronder staan de leerstadia genoemd in juiste volgorde:

Fase 1: Onbewust onbekwaam:
In de eerste fase zijn we onbewust en onbekwaam, deze fase geeft weer hoe we ons leven leven als ‘kind’. Hierbij ontwikkel je je conform protocollen uit de maatschappij en neem je normen en waarden over die in jouw omgeving als normaal worden gezien. Iemand die zich onbewust-onbekwaam gedraagt is op zoek naar liefde, ziet over het algemeen geen verbanden en geeft geen diepere betekenis aan alles wat plaats vindt.
Kenmerkend voor deze fase is dat je je nog niet bewust bent van het feit dat je een leven leidt waar je met jou talent en kennis ook invloed kan hebben op jouw keuzes die jouw leven veranderen. Men noemt dit stadium ook wel ‘het leven in het donker’.

Fase 2: Bewust onbekwaam
In deze fase zal je beseffen dat er meer is wat bij het begrijpen van het leven hoort. Je hebt het gevoel dat je je leven nog niet totaal in de hand hebt, maar dat het leven je wel bepaalde lessen heeft geleerd die nuttig zijn voor het vervolg.
Deze fase geeft je soms een gevoel van het slachtoffer te zijn, verantwoordelijkheid wordt vooral weggeschoven en problemen liggen vaak bij anderen. In deze fase wordt je je bewust van het feit dat je een lange tijd in het donker hebt gezeten en dat je nog redelijk onbekwaam en onmachtig bent om hier iets aan te doen.

Fase 3: Bewust bekwaam
In de derde fase word je je bewust van je mogelijkheden om je eigen leven vorm te geven. Hierin zal je jouw thema’s kiezen en jouw middelen aangrijpen om hiermee bezig te gaan. Je zelfbewustzijn en ook het begrip voor anderen zal aanzienlijk groeien. Hierbij kies je vaak voor het pad dat jou past en je bent druk bezig je voor te bereiden op een leven zoals jij dat graag zou willen.

Fase 4: Onbewust bekwaam: de ideale situatie
Heel langzaam begin je het leven door te krijgen, je zoekt punten waarop jij jezelf kan verbeteren en zoekt situaties op die jouw groei versterken en je vult je kennis aan, zodat je verder kan groeien naar jouw doel.
Hierbij word jij je steeds bewuster van je eigen processen en je eigen ontwikkeling. Je herkent de levensthema’s bij jezelf. Vaak blijft deze fase niet alleen bij inzicht en constatering, maar wordt deze nu ook opgevolgd door actie. In deze fase dringt het besef door dat je verantwoordelijk bent voor jouw levensweg, voor jouw ervaringen, voor jouw dagelijkse leven en wat anderen ervan zien.
Maar wat kun je hier nu mee? Hoe kom je in de fase van onbewust bekwaam?

De vier leerstadia op microniveau

Onbewust onbekwaam Op je zeventiende heb je er waarschijnlijk over gedacht om je rijbewijs te gaan halen. Je dacht er toen nog niet aan dat dat moeilijk zou zijn. Iedereen haalde immers zijn rijbewijs en je ging er vanuit dat jij het ook zou halen. En zo begon je aan je rijlessen.
Bewust onbekwaam Na je eerste rijles heb je waarschijnlijk je twijfels gehad of dit je ooit zou gaan lukken. Wat lastig zeg. Je moest aan zoveel dingen tegelijk denken en je kende ook best wel mensen die het nooit gehaald hadden. Je werd je dus bewust van je onvermogen tot autorijden en van het feit dat je het misschien wel nooit zou gaan halen.
Bewust bekwaam Na een (groot) aantal lessen kreeg je het autorijden toch wel onder de knie en was je er aan toe om op te gaan voor je examen. Je hebt het gehaald en vanaf dat moment kon je autorijden. Sommige dingen waren nog wel spannend, zoals inparkeren of in de drukte invoegen op de snelweg, maar je deed het wel.
Onbewust onbekwaam Na een jaar of wat veel gereden te hebben had je zoveel geleerd, dat je nergens meer bang voor was. Je kon iedere situatie aan en je dacht er niet eens meer over na als je de auto instapte. Je bent onbewust bekwaam.

Je kunt onbewust onbekwaam zijn op allerlei gebieden in je huidig leven, bv. in hoe je communiceert met anderen, in hoe je jezelf altijd wegcijfert, in hoe vaak je teleurgesteld bent in anderen, in dingen die je doet omdat je dat nou eenmaal zo geleerd hebt, in hoe je omgaat met het ontvangen van feedback, in hoe je staat in liefdesrelaties, in hoe je je kinderen opvoedt. De lijst is eindeloos. (Als je doet wat je altijd hebt gedaan, krijg je wat je altijd hebt gekregen).
Pas als je je bewust wordt van zaken in je leven waar je niet tevreden over bent, kun je ermee aan de slag gaan en kun je deze opnieuw gaan aanleren. Van de één op de andere dag je gedrag veranderen gaat niet, maar net als met autorijden, kun je het wel stap voor stap gaan leren.
Vooral de eerste veranderingen zijn lastig. Maar weer terugkijkend op autorijden: Nadat je eerst je autorijbewijs hebt gehaald, zal het halen van je motorrijbewijs relatief sneller gaan en hierna is misschien je groot rijbewijs aan de beurt of zelfs je vliegbrevet.

Klik hier om terug te gaan naar de coachingstools