Wordt je leven gekenmerkt door teleurstellingen? Nou, je bent zeker niet de enige. Iedereen heeft er in meerdere of mindere mate mee te maken. En toch hoef je je leven niet langer te laten verzieken door teleurstellingen. Er is een manier om ze te vermijden en ze uit je leven te verbannen.

Wat is teleurstelling? Teleurstelling is de emotionele reactie op een verwachting die niet vervuld is of die tegenviel. Je kunt ook zeggen: teleurstelling is het gevolg van een behoefte waaraan niet is voldaan, die niet bevredigd is of waar je ontevreden over bent. En hoe sterker je verwachting, hoe groter je teleurstelling als die niet wordt vervuld of tegenvalt. Wetenschappers die dit hebben onderzocht, zijn tot de volgende conclusie gekomen: Van elke honderd verwachtingen die iemand heeft, leiden er gemiddeld vijfennegentig uiteindelijk tot een teleurstelling. Dus slechts vijf procent van wat wij verwachten zal ook daadwerkelijk gebeuren.
Ik vergelijk het met het sturen van verjaardagskaarten. Als je zelf per jaar zo’n honderd verjaardagskaarten stuurt, kan het bijna niet anders dan dat wanneer je op je eigen verjaardag naar de brievenbus loopt, je toch een behoorlijk aantal kaarten verwacht. (ook al is dat zeker niet de reden waarom je die kaarten gestuurd hebt). Liggen er veertig kaarten, dan is dat mooi. Liggen er tien, dan moet dat bijna wel teleurstellend zijn. Als je zelf geen enkele kaart hebt gestuurd dat jaar en je krijgt vier kaarten, dan ben je waarschijnlijk aangenaam verrast. Dus hoeveel meer energie jijzelf in dingen steekt, hoe attenter jij bent, hoe harder jij werkt, hoe meer jij voor een ander over hebt, hoeveel meer jij jezelf wegcijfert et cetera, hoe groter de kans dat jij teleurgesteld zal worden. Terwijl je toch niet van een ander mag verwachten dat hij een kaart stuurt, omdat jij dat doet.

Je hoeft dus niet gebukt te gaan onder je teleurstellingen. Je kunt ze vermijden door om te beginnen zo weinig mogelijk verwachtingen te hebben. Is het zo simpel? Ja en nee. Er zijn verwachtingen waar je in minder dan een minuut afstand van kunt nemen. Zodra je inziet, wat voor problemen een verwachting in je leven veroorzaakt, is die verwachting verdwenen. Een vriendin van mij heeft tien jaar lang een relatie gehad met een man die steevast haar verjaardag vergat. Ieder jaar opnieuw hoopte ze dat hij er dat jaar wel aan gedacht had, terwijl dat natuurlijk weer niet het geval was. En ze wilde wel dat hij er zelf spontaan aan dacht. Na dit jaar in, jaar uit aangehoord te hebben, drong ik erop aan dat ze enkele weken van tevoren hints zou gaan geven over wat ze voor haar verjaardag zou willen krijgen. Dat jaar kreeg ze een prachtige gouden ring. Oké, het was niet zo spontaan gegaan als ze gewild had, maar er was haar een grote teleurstelling bespaard gebleven en ze was super blij met haar cadeau, met zorg door hem uitgekozen.

Er zijn verwachtingen die niet zo gemakkelijk verdwijnen. Dat zijn meestal verwachtingen die je al jaren koestert. Je klampt je er zo aan vast, dat je de rest van je leven niet meer in staat bent om ervan los te komen. Zo verwachten sommige vrijgezellen dat ook zij de partner van hun leven tegen gaan komen, hun prins op het witte paard. Of verwachten ouders dat hun kinderen ook kinderen zullen krijgen, zodat zij opa en oma worden. Of dat hun kinderen nooit zullen emigreren en dat ze bij hen in de buurt zullen blijven wonen. Er zijn ook mensen die na vele jaren huwelijk of samenleving, diep teleurgesteld uit elkaar gaan en met een levenslange kater blijven zitten.

Het zich ontdoen van verwachtingen vraagt extra inzet en doorzettingsvermogen. Maar zodra het je eenmaal gelukt is, voel je jezelf innerlijk ‘bevrijd’. Daardoor zal je meer ontspannen van je leven genieten. Door een einde te maken aan zoveel mogelijke verwachtingen, zal je je minder vaak gekwetst of beledigd voelen door wie of wat dan ook. Je zult je minder vaak geïrriteerd of teleurgesteld voelen, wel meer op je gemak, rustig en ontspannen. Hoe minder je verwacht, des te ontvankelijker zal je zijn voor de prettige dingen die het leven je biedt. Om teleurstellingen te voorkomen is het beter voor alles af-wachtend (‘we zullen zien’) te blijven, in plaats van optimistisch of pessimistisch ver-wachtend. Het komt zoals het komt. Het is wel een illusie om te denken dat je nu nooit meer in die valkuil valt, maar door de herkenning komt de erkenning. Er komt misschien nog wel een moment dat je om jezelf kunt lachen als je weer teleurgesteld bent en dat je weet dat je weer in je eigen valkuil bent gestapt.

Klik hier om terug te gaan naar de coachingstools