Werken met een actieplan

Een actieplan is een hulpmiddel om een bepaald doel te bereiken. Een actieplan kan voor verschillende mensen verschillende functies vervullen.

Een actieplan is nooit een doel op zich. Als je dus een onderdeel uit het actieplan niet uitvoert, of uiteindelijk toch andere acties neemt, laat je dan niet uit het veld slaan. Door voortschrijdend inzicht kan het nodig zijn om het actieplan aan te passen. Aan jou de keus of je dat doet of niet.

Maar hoe begin je nu een actieplan? Het startpunt is eigenlijk altijd een doel (gewenste situatie) dat je wilt gaan bereiken. Dat kan alles zijn. Van ‘ik wil een vakantie gaan boeken’ tot ‘ik wil mijn leven helemaal omgooien’. Belangrijk is in ieder geval dat je het doel goed formuleert. Dat kan je doen door te toetsen in hoeverre je doel ‘SMART’ is.

SMART staat voor: Specifiek, Meetbaar, Aanvaardbaar, Realistisch en Tijdsgebonden.
In het voorbeeld van het plannen van een vakantie.
S Hoe ga je op vakantie en waar ga je naartoe?
M Hoe lang mag de vakantie duren? Wanneer ga je op vakantie?
A Heb je voldoende vakantiedagen? Heb je bv last van vliegangst?
R Kan je je dit financieel veroorloven?
T Wanneer wil je je vakantie geboekt hebben?

Het doel verandert dan in plaats van ‘Ik wil mijn vakantie gaan boeken’ in ‘Voor volgende week vrijdag wil ik een tweeweekse autovakantie in Europa geboekt hebben.’

De gewenste situatie (je doelstelling) is nu duidelijk. De volgende stap is om naar de huidige situatie te kijken. In het eerder genoemde voorbeeld: Ik heb nog geen enkele actie ondernomen om een vakantie te boeken. Of: Ik heb al wel reisgidsen in huis, maar nog geen keuze gemaakt.

Sta vervolgens stil bij de ‘beren op de weg’ en schrijf die voor jezelf op:

  • • Welke belemmeringen kan ik tegenkomen?
  • • Welke mensen kunnen mijn plannen tegenwerken?
  • • Welke hulpmiddelen heb ik tot mijn beschikking?
  • • Welke kwaliteiten van mezelf kan ik inzetten?
  • • Wat zijn mijn eigen valkuilen?
  • • Et cetera.

Nu volgt de leukste stap uit je actieplan, namelijk het bedenken van allerlei acties om tot het gewenste doel te komen. Hier kan je rustig wat langer de tijd voor nemen. Soms krijgt je op onverwachte momenten een geniale inval. Neem een leeg A4-tje. Schrijf bovenin de gewenste situatie en onderin de huidige situatie en schrijf de acties ergens tussenin waar ze voor jouw gevoel horen.
Je bent nu zover dat je de tussenliggende mijlpalen kunt definiëren. Dit zijn kleine tussenstappen die je uiteindelijk naar het doel zullen leiden. Houd daarbij rekening met het feit dat je soms eerst bepaalde belemmeringen uit de weg moet ruimen om met andere acties door te kunnen gaan. Als je de mijlpalen ook weer ‘SMART’ maakt, zal je gemakkelijker resultaat zien. Door het behalen van kleinere successen krijg je de nieuwe energie om door te gaan naar het einddoel.
De acties moeten nog wel worden geclusterd (relevante onderwerpen bij elkaar voegen) en geprioriteerd (in volgorde van belangrijkheid zetten).Dit is gemakkelijker als je de mijlpalen hebt bepaald.

Je actieplan is nu klaar en je kunt aan de slag!

Nog wat tips en trucs om je doel te bereiken:

  • • Vier je successen. Sta stil bij de tussenresultaten die je bereikt. Dat geeft energie.
  • • Geef niet op als een actie niet lukt. Om in het voorbeeld te blijven… Er zijn meerdere wegen die naar Rome leiden. Lukt het niet linksom, probeer het dan rechtsom.
  • • Blijf realistisch. Als je een mijlpaal (of deadline) met of zonder reden niet gaat halen, pas in je plan dan ook het tijdstip van je volgende mijlpaal aan.

Het maken van een actieplan is vooral een proces wat even de tijd nodig heeft om te ‘rijpen’. Het proces zal zich voor veel mensen voornamelijk in het hoofd afspelen. Toch is het handig om het op papier te zetten. Het volgende tabelletje geeft een opzet voor mensen die het moeilijk vinden om iets vanuit hun hoofd op papier te zetten. Uiteraard kun je ook een geheel eigen indeling maken.

 

Klik hier om terug te gaan naar de coachingstools